Blogs over onderwijs

Blogs over onderwijs

We verdienen meer!

OnderwijsGeplaatst door Thijs wo, november 02, 2016 22:53:34

Vandaag kwamen er twee tweets op Twitter voorbij over een onderwerp waar ik me al een tijdje druk om maak. We, basisschoolleerkrachten, verdienen te weinig. Het is echt zo. Ik ben niet iemand die is gaan werken in het onderwijs om veel geld te verdienen. Ik ben wel tegen ongelijkheid, zowel bij leerlingen als bij leraren. Over die laatste groep wil ik het vandaag hebben.

De eerste tweet die ik vanmorgen las was die van @lerarentekort:


De geciteerde tweet van The Guardian verwijst naar een artikel waaruit blijkt dat leraren in Londen geen fatsoenlijk huis kunnen kopen in de stad waar ze werken. Een fenomeen dat voor mij, als alleenstaande basisschoolleerkracht in Amsterdam en veel van mijn collega’s, zeer herkenbaar is.

De tweet deed mij denken aan het gesprek dat ik een half jaar terug voerde met mijn bank. Nog beduusd van de opmerking eerder in het gesprek: “Verdient een leerkracht zo weinig?”, loop ik het gebouw van mijn hypotheekverstrekker uit. Het gesprek heeft mij twee dingen opgeleverd. Het eerste is het vaststaande feit dat het voor mij het onmogelijk is om een hypotheek te krijgen om dat kleine tweekamerappartement aan de rand van de stad te kopen. De tweede opbrengst van het gesprek is de vraag die sindsdien niet meer uit mijn hoofd gaat: 'Waarom verdient een leerkracht eigenlijk zo weinig?'

Dat het salaris niet hoog is, zal misschien door sommigen worden tegengesproken. Feit is dat leerkrachten uit het primair onderwijs (PO) ongeveer 32% minder verdienen dan andere HBO afgestudeerden. Dit blijkt uit recent gepubliceerde gegevens van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). In datzelfde overzicht blijkt dat leraren uit bijvoorbeeld het voortgezet onderwijs (VO) ook onder het gemiddelde verdienen, maar toch een stuk beter dan de basisschoolleerkracht. Vooral dit laatste verbaast mij.



Verschil PO - VO

Daar sta ik niet alleen in. De tweede tweet die ik vandaag zag was die van @Lisawesterveld.



Het pleidooi van Rik Grashoff zal hopelijk veel bijval krijgen. Leerkrachten in het basisonderwijs krijgen structureel minder betaald dan leraren in het middelbaar onderwijs. Dit verschil bestaat niet enkel tussen eerstegraads leraren in het VO en basisschoolleerkrachten. Ook de tweedegraads leraren in het VO, met hetzelfde diploma als een leraar in het PO (Bachelor of Education), krijgen meer salaris.



De cijfers

Om dit verschil te verduidelijken staan hieronder een aantal overzichten. Het eerste laat het startsalaris zien voor zowel PO als VO.

De bedragen ontlopen elkaar in het eerste jaar voor de klas niet veel. Wanneer je kijkt naar de ontwikkeling van de lonen naarmate er meer jaren wordt lesgegeven, groeit dit verschil.




Doorgroeien

Leerkrachten PO starten in de LA schaal, in het VO de LB schaal. Sinds 2008 is er, dankzij het Convenant Leerkracht van Nederland, de kans om ook binnen het basisonderwijs op te klimmen naar een LB functie. Het aandeel leraren in het PO met een LB functie bedroeg 25,5 procent in 2015. Een LB functie is volgens de AOb geen functieverzwaring, maar in de praktijk ervaar, hoor en zie ik het anders. Naast de reguliere taken van een LA leerkracht heeft de LB leerkracht een specialistische taak. Deze moet passen in de (bij een volle fte) 40 urige werkweek. Vanuit eigen ervaring kan ik zeggen dat veel van de uren die ik maak hier niet binnen passen.

De LB functie in het PO is overigens niet hetzelfde als de LB schaal in het VO. Zelfs met een uitgebreider takenpakket wordt er in het PO minder verdiend dan met een ‘normale’ baan in het VO.


In schaal 12 scheelt dit bruto EUR 501,- per maand. Terugkomend op het probleem van een huis kopen; dit betekent een maximale hypotheek van € 233.619,- (met 12+ dienstjaren) in het PO en € 261.040,- in het VO. (bron: SNS bank)

In beide sectoren van het onderwijs bestaat de mogelijkheid om door te groeien naar een LC functie. Dit gebeurt echter zelden in het PO. In 2015 was 0,3% van de leraren ingeschaald in deze LC schaal, tegen 31% in het VO. Ook bij deze schalen is er een duidelijk verschil te zien.



Functiezwaarte

Zonder direct de discussie aan te willen gaan over waar de zwaarte van de functie het hoogst is, wil ik toch een aantal cijfers laten zien waaruit blijkt dat het werken in het PO in ieder geval niet minder zwaar is dan in het VO.

Zo heeft een leerkracht in het PO 930 contacturen en een leraar in het VO 750 op jaarbasis. In het VO bedien je natuurlijk meer leerlingen per leraar, in het PO geef je tien verschillende vakken. Qua voorbereidingstijd en nakijkwerk zal dit elkaar niet veel ontlopen. Het ziekteverzuim binnen de twee verschillende sectoren sterkt mij ook in de gedachte dat er in ieder geval gelijkwaardigheid bestaat. Uit het onderzoeksrapport Verzuimonderzoek PO en VO 2015 van DUO blijkt namelijk dat niet alleen het percentage van ziekteverzuim in het PO hoger is (respectievelijk 4,3 in VO en 6,4 in PO), er is tevens een stijging in het ziekteverzuim waar te nemen terwijl het percentage in het VO gelijk blijft.



Oorzaken

Op mijn vragen aan Ben Hoogenboom (BH) en Walter Dresscher (WD) van de AOb hoe het verschil verklaard kan worden, zijn de volgende antwoorden gegeven:

‘De reden is de werking van de arbeidsmarkt. Het gaat daarbij om vraag en aanbod tegen de achtergrond van schaarste. Schaarste ontstaat door verschillende factoren, zoals opleidingsniveau en aantrekkelijkheid van het werk. De situatie in de arbeidsmarkt in het algemeen is voor de onderwijssector een gegeven, en daar vallen dus niet zo veel keuzes te maken. Salarissen gaan omhoog door schaarste, en schaarste ontstaat door hogere eisen aan het opleidingsniveau, die weer gebaseerd zijn op de ingewikkeldheid van het werk. Het probleem in het onderwijs is dat het werk wel degelijk ingewikkeld is, maar dat dit door de samenleving en de werkgevers onvoldoende gezien wordt.‘(WD)

‘Tegenwoordig is de rechtvaardiging voor dit verschil steeds moeilijker te leveren.’(HD)

Als mogelijke oplossing wordt door het AOb vooral het opleidingsniveau van de PO leerkracht genoemd:

‘De structuur van de arbeidsmarkt is gebouwd op opleidingsniveaus, die gebruikt worden bij de functiewaardering en uiteindelijk de loonbepaling. Voor cao partijen is dit niet iets wat je zo maar kunt veranderen, want dat zou tot verstoringen leiden in de vorm van tekorten of overschotten.’(WD)

‘Ons streven is er daarom op gericht om de opleidingseisen voor het leraarsberoep omhoog te brengen. Dit betekent verzwaring en verdieping van de opleiding. Het inhoudelijk argument ontlenen wij aan het belang van goed onderwijs voor de leerling en de samenleving en de gecompliceerdheid van het vak. Om die reden hebben wij reeds in 1996 voorgesteld de pabo een academische opleiding te maken, wat echter niet overgenomen is, integendeel, in de praktijk is het pabo niveau sindsdien nogal afgezakt, wat de kansen op een hogere waardering verslechterd heeft.’(WD)

En nu?

Het gaat mij natuurlijk niet alleen om mijn eigen sores bij het kopen van een huis. Het gaat mij om het behoud van goede collega’s en het aantrekken van nieuwe topleerkrachten voor het basisonderwijs. Veel van de startende leerkrachten vertrekken weer snel, de aanmeldingen op de pabo’s lopen terug en het lerarentekort komt er aan. Ik vraag niet om snelle commerciële meisjes of jongens. Werken in het onderwijs moet bestemd blijven voor mensen met een passie voor pedagogiek en didactiek. Ik vraag niet om een wedstijdje functiezwaarte tussen leraren in het VO en leerkrachten in het PO, ik vraag om gelijke monniken gelijke kappen. Ik vraag niet om een herenhuis aan de Prinsengracht, ik vraag om een heel klein flatje enigszins in de buurt van mijn werk.

Hoe? Volgens de AOb moeten we ons verenigen. Ik hoop hier echt op. Ik hoop dat mijn vooroordeel dat er veel leerkrachten in het PO parttime werken en geen kostwinner zijn, waardoor de noodzaak voor een hoger salaris minder gevoeld wordt, onjuist is. Ik hoop dat jullie, mijn collega leerkrachten PO, het met mij eens zijn dat het werk dat wij doen minstens net zo belangrijk is als het werk van de leraren in het VO en dat we derhalve een zelfde waardering verdienen. Ik hoop dat jullie net als ik inzien dat met een hoger salaris en betere doorgroeimogelijkheden er minder collega's vertrekken en het beroep aantrekkelijker wordt voor leerkrachten in de dop. Deel dit verhaal, praat erover met je collega's en zorg ervoor dat we gehoord worden.


We zijn het waard, we verdienen meer!


















  • Reacties(6)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.
Geplaatst door Mrs di, februari 28, 2017 19:54:54

Sinds dit schooljaar partimer (en geen kostwinnaar) maar ik vind het salaris voor 3 dagen werk belachelijk laag! Als je kijkt hoe vaak je terug moet komen.... Ik geniet van mijn werk maar ben wel op zoek naar een beter betaalde baan!

Geplaatst door Meester Mark Mieras di, februari 28, 2017 13:18:01

https://www.facebook.com/groups/678125819015361/ Je roep wordt gehoord!

Geplaatst door Debdus ma, februari 13, 2017 23:35:34

Herkenbaar, de verslaggever van Een Vandaag (werkdruk) vroeg ook wat ik verdiende en was oprecht geschokt. Ik doe het werk ook niet voor het geld, maar zou toch idd wel graag een normaal salaris willen waar je een normale hypotheek mee kan krijgen.

Geplaatst door Oud-docent vr, november 04, 2016 09:09:20

Gelijk opleidingsniveau en soortgelijk werk betekent niet automatisch ook gelijke beloning. Ook in bijvoorbeeld de ICT-sector zie je dat de schaarsere HBO-er meer verdient dan de HBO-er waar er veel van zijn. Medische wereld idem. Het ene specialisme verdient beter dan het andere, terwijl ze allemaal co-schappen hebben gelopen en in grote lijnen hetzelfde werk doen. Gelijktrekken van de salarissen in PO en VO zou dus iets unieks zijn wat in andere sectoren niet gebeurt en ik vrees dat een pleidooi daarvoor de aandacht afleidt van een veel urgenter probleem: leraren verdienen te weinig. Gelijktrekken van PO en VO als doel stellen betekent dat je straks geacht wordt blij te zijn als ze beide even ver onder de markt verdienen. "Want het is nu gelijk, dat wilde je toch?" Liever dan nivellering zie ik marktconforme salarissen.

Geplaatst door Pieter do, november 03, 2016 21:01:22

En de professor op de universiteit graag hetzelfde als mijn lieve kleuterjuf.

Geplaatst door Jan van de Velde do, november 03, 2016 16:28:26

We hoeven inderdaad geen wedstrijdjes te doen over wie het zwaarste werk doet. Ik ben VO-er, en neem mijn pet af voor de betere basisschooldocenten. Ik kan me een LA-schaal nog wel voorstellen, maar dat er verschil zat in de LB-PO en LB-VO schalen wist ik niet eens. Da's gewoon krom.